Actualité de l'acoustique

Leven als een gans met trechters in de oren

Een decibelmeter op concerten en richtlijnen over grasmaaien. Veel meer doet de overheid niet om geluidsoverlast te bestrijden.
Article écrit par
Virginie Platteau
August 26, 2019

Als we in de toekomst dichter bij elkaar moeten wonen, dan wordt het dringend tijd dat aandacht voor geluidshinder en akoestiek wordtopgenomen in de lastenboeken voor architectuur en stadsplanning. De belangstelling daarvoor is gering, blijkt uit een artikel in dereeks 'Het land is luid' (DS 21 augustus), terwijl er al heel wat expertise op dat vlak is. Bovendien neemt het belang ervan voor delevenskwaliteit in steeds drukkere steden alsmaar toe.

Lawaaioverlast is een stressfactor in de openbare ruimte, dat blijkt duidelijk uit de reeks. Maar dat geldt ook binnenskamers, inklaslokalen, op speelplaatsen, in sporthallen, refters en restaurants. Geluidsvervuiling is overal, dus kennelijk is het sociaal aanvaard.Geen enkele overheidsdienst maakt bij mijn weten werk van een lawaaibeheersingsbeleid dat verder gaat dan een decibelmeter opconcerten en festiviteiten en wat richtlijnen over grasmaaiers op zondag.

Tegen akoestische vervuiling wordt amper opgetreden. Hoedefinieer je die ook? Wat als hinder wordt ervaren, is subjectief.

Maar ons gehoor is er simpelweg niet voor gemaakt om voortdurend en steeds luidere geluiden te verwerken. We leven als foiegrasganzen met trechters in onze oren die we continu laten volgieten met tonen, signalen, muziek, woorden, geraas, lawaai. Het is teveel, het komt ons de oren uit. Volgens een studie uit 2006 kunnen twee minuten stilte al tot een verlaging van de bloeddruk leiden entot een betere doorbloeding van het gehoor - beter dan eender welke relaxatiemuziek.

Een ononderbroken stroom van prikkels belast de prefrontale cortex, wat de aandachtsspanne verkort. Net zo verstoort het onsvermogen om complexere dingen door te denken, beslissingen te nemen en problemen op te lossen. Hoe langer het gehoor geenpauze krijgt, hoe sneller de hersenen gedemotiveerd en vermoeid raken. Ze zullen zich nog sneller laten afleiden.

Lekkende koptelefoon

Je ziet zelden iemand in de trein met volle aandacht intens genieten van de muziek in zijn oren. Die dient als geluidsmantel, zelden alsluisterdoel op zich.

Het lijkt erop dat we in de loop der tijd bang zijn geworden voor stilte. Stilte is confronterend en moeilijk. Stilte in een groep onbekendenis ineens intiem en gênant. Praatjes over het weer zijn er niet voor niets. Muzak in liften, winkelstraten en parkeergarages zou eenveiliger gevoel geven dan stilte. Door het gebrek eraan in het dagelijkse leven zijn we stilte als negatief, saai, nutteloos en onveiliggaan ervaren.

Geluid is tegenwoordig overal, dus waarom zou ik nog rekening houden met de geluidsgevoeligheid van mijn medeburger? Deopenbare ruimte is verregaand geprivatiseerd, dus ik kan ook zelf mijn akoestische ruimte opeisen, mijn territorium hoorbaarafbakenen met een lekkende koptelefoon, boxen op het strand, dreunende beats in de achtertuin. 'Hoor mij! Aandacht, aandacht! Hierben ik! Erken mijn bestaan!'

Ruisende chaos

We moeten steeds meer moeite doen om geluidsoverlast en gehoorschade te vermijden. Het is een oorverdovende paradox dat wein een wereld die zo luid is dat het onze gezondheid bedreigt, lawaai bestrijden met nog meer maar ander geluid. Witte ruis en noisecancelling hoofdtelefoons bevrijden ons evenmin als oordoppen echt van de negatieve effecten van lawaai. Het zijn tijdelijke buffers dieons nog afhankelijker maken van technologie en externe hulpmiddelen. Permanent met oortjes rondlopen toont het verlangen naar eensafe space, een veilige bubbel, een vorm van controle in de ruisende chaos om ons heen, waaraan weinig wordt gedaan.

Maar de complete ultieme stilte zou ons gek maken, die willen we ook niet. Geluid is tenslotte wat ons met elkaar verbindt. Een fysiekekracht die ook door ons heen gaat, ook al stoppen we onze oren dicht.

Het is tijd om zorgvuldiger met geluid om te gaan.

Foto: De Kalmthoutse Heide, une "zone de silence" officielle.

Article publié dans De Standaard - 23 août 2019 (p. 32).

17 Octobre 2019 | Site de Tour & Taxis - Bruxelles Environnement
Acoustic Day est une création de l'ABAV qui fournit une plateforme inédite de mise en réseau et de mise à jour du secteur de l'acoustique du bâtiment en Belgique.